Tijdverdrijf

Kerkraam SipkesWachten op een operatie is niet leuk. En extra lang wachten omdat deze enkele dagen is uitgesteld, is ronduit vervelend. En om mijn gedachten ergens anders op te concentreren, ga ik me dus maar met de stamboom bezighouden. Mede omdat daar weer nieuwe informatie over werd ontvangen.

Daarvoor moet ik eerst een beetje teruggaan in de tijd. Bij toeval waren wij namelijk op DNA stamboominformatie van het Frisian Waddenproject (Friese Waddenproject) gestuit waar een verre voorvader Sipke Jans, geboren in 1632, stond vermeld. Nu was de relatie met het waddeneiland Ameland al duidelijk, maar opmerkelijk was dat er nog een andere Amelander stond vermeld, te weten Jan Doeckis, geboren in 1601 te Hollum. En voor zover wij konden nagaan was deze Jan Doeckis op geen enkele manier familie.
Deze DNA lijnen gaan bijzonder ver terug, en tonen aan dat zelfs rond 9.000 BC hier in Noordwest Europa al kleine groepen mensen (jagers) vertoefden. En blijkbaar waren van twee verschillende groepen in het begin van de 17e eeuw nakomelingen op Ameland aanwezig.

Niet veel later werd de bevestiging gevonden dat mijn voorouders (de vader en grootvader van deze Sipke Jans) oorspronkelijk uit de omgeving van Bolsward in Friesland kwamen. Het waren kooplui, handelaren die blijkbaar om economische redenen regelmatig op het eiland vertoefden. Ameland lag in die tijd op een soort knooppunt van scheepvaart handelslijnen, waar waarschijnlijk ook goederen konden worden overgeslagen naar binnenlandse bestemmingen. En als koopman was het verstandig om daar als eerste bij betrokken te zijn.

Maar het bleef niet bij handeldrijven alleen. Ze waren ook betrokken bij het leven en zelfs het bestuur van het eiland. De eerste van hen was, voorzover nu bekend, Sipke Jansen die in 1627, 1640 en 1650 burgemeester van Hollum is geweest en waarvan de naam zelfs vermeld stond op een kerkklok. Die was ten tijde van de erfheer van Ameland, Petrus Cammingha, in 1626 daar vervaardigd en hing tot 1787 in de Hervormde kerk. Waarschijnlijk omdat Sipke Jansen daar op de een of andere manier aan had bijgedragen. Overigens was die kerk zelf op dat moment slechts een ruïne als gevolg van een verwoesting door de watergeuzen in 1569, maar de toren was daarbij gespaard gebleven, die dus een klok nodig had.

Dat burgemeesterschap werd blijkbaar gewaardeerd, want ook zijn zoon, Jan Sipkes heeft later in 1679 dat ambt bekleed en die kreeg het voor elkaar om zijn naam te laten vereeuwigen in de ramen van diezelfde Hervormde kerk. Niet als enige overigens, in totaal waren er 36 gebrandschilderde ramen aangebracht met daarop de namen van de notabelen op het eiland rond 1678 (toen werd de volledig herstelde kerk in gebruik genomen).

Maar dat raam, met daarop mogelijk de naam van een voorvader intrigeerde me. Deze zeer fraai geschilderde ramen moeten volgens zeggen de kerk een bijzonder aanzicht hebben gegeven. Tot ze in 1798, tijdens de Franse overheersing, uit de kerk werden genomen om te voorkomen dat ze vernield zouden worden. In die tijd moesten alle herinneringen aan de feodale tijd namelijk verdwijnen. En daarna zijn ze verspreid geraakt. Maar ik wist dat er afbeeldingen van die ramen waren, en afgelopen weekend vond ik – met dank aan de internet site Amelanderhistorie.nl – de afbeeldingen daarvan. Met daarin ook het raam van deze Jan Sipkes, waarvan de afbeelding boven aan deze blog te zien is.

Het werkt. De wachttijd is hiermee inderdaad weer een stuk korter geworden, maar net nadat ik deze blog gereed heb belt het Radboud UMC. Ik word morgenochtend om 07.00 uur verwacht, zodat ik als eerste patiënt die dag om 8 uur geopereerd kan worden. Dat wordt dus heel vroeg opstaan, morgenochtend.
Vanuit het verleden ben ik in een oogwenk weer terug in het heden…

3 comments on “Tijdverdrijf
  1. Bert Smolders says:

    Beste René, heel veel sterkte en veel succes de komende dagen. Je bent van Friese bloedverwanten dus doe je achternaam eer aan. Ik zal hier niet uitleggen wat die achternaam betekent maar het woord wijs zit er in. We spreken elkaar weer in betere tijden.

  2. Leentje Schepers says:

    Terwijl ik reageer op jouw blog, lig jij al in je ziekenhuisbed te bekomen van je operatie. Ik kan nu nog alleen maar hopen dat alles vlot en naar wens is verlopen en dat je heel vlug zal herstellen en naar huis mogen. Ik geloof niet dat kaarsjes branden daar iets zullen aan afdoen, maar ik brand er gewoon een voor de gezelligheid.
    Heel veel sterkte Marian, ik weet wat het met je doet, als je man daar hulpeloos ligt en jijzelf er machteloos bijstaat. Veel liefs.

  3. Jacob Roep says:

    Beste René,

    Vandaag je blog weer even doorgenomen. Wat heb je een mooi stuk over Jan Sipkes en Sipke Jansen geschreven. Toevallig heb ik net dit weekend de foto’s van de gebrandschilderde ramen geplaatst. Mooi dat die voor dit artikel van pas komen.

    Binnenkort zal ik ook een stukje aan het DNA-project Frisian Waddenproject besteden. Dit project biedt de waddenbewoners veel kansen voor hun genealogisch onderzoek. Gisteren stond in de krant dat Jan Stender (1936-2015) is overleden te Leeuwarden.

    Veel sterkte gewenst. Ook namens Douwe de Boer.

    Vriendelijke groet,
    Jacob

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

five × 3 =